Jinekolojik Muayene

Periyodik jinekolojik muayene kadın sağlığının vazgeçilmez bir öğesidir. Herhangi bir şikayeti olsun ya da olmasın, cinsel yönden aktif olan her kadının yılda bir kez jinekolojik muayene olması oldukça önemlidir.

Periyodik jinekolojik muayene sayesinde vajinal enfeksiyonlar ,servikal erozyon, myomlar , yumurtalık kistleri gibi iyi huylu hastalıklar yanında kanser gibi pek çok hastalık erken devrelerde fark edilebilir ve kolay yöntemler ile tedavi edilebilir.

Jinekolojik muayene :

1.Dış genital organların muayenesi

2.Spekulum incelemesi ve smear testi

3.Ultrasonografi

4.Meme muayenesi ve görüntüleme yöntemleri

Jinekolojik muayene öncesi dikkat edilmesi gereken noktalar:

– Muayenenin hatalı sonuç ve yorumlara mahal bırakmaması açısından, vajinal kayganlaştırıcıların, spermisidlerin, fitillerin 1-2 gün öncesinden itibaren kullanılmaması gereklidir.

-Adet esnasında ve özellikle ilk gününde mecbur olmadıkça muayene yapılmamalıdır.

-Adet esnasında ya da kanama varsa smear alınmaması daha uygundur.

RAHİM AĞZI KANSERİ TARAMASI

Rahim ağzı kanseri gelişmekte olan ve az gelişmiş olan ülkelerde sık görülen kadın kanserleri arasındadır. Rahim ağzı kanseri tanısı kadın doğum muayenesi ve pap smear denilen rahim ağzından alınan yayma ile konulur. Smear denilen tarama yöntemi sayesinde rahim ağzı kanseri ve buna bağlı ölümler azalmıştır.

Smear taramasına 21 yaşında başlanmalıdır.Tarama aralıklarının 21-29 yaş aralığında 3 yılda bir olması yeterlidir. 30-65 yaş arasında ise Pap smear tek başına yapılıyorsa yine 3 yılda bir, HPV testi ile birlikte yapılıyorsa 5 yılda bir tarama yapılması yeterlidir. HPV testi ile birlikte Pap smear taraması kansere karşı korunmada daha duyarlıdır.

Tarama programına , rahim ağzı kanseri ya da öncül lezyonları nedeniyle tedavi almış hastalar dışında 65 yaşında son verilmesi önerilmektedir.

Gebelik planlayan annelerin gebelik öncesi dönemde smear taraması yaptırmaları önerilmektedir. Gebelik döneminde tarama yapılacaksa ilk üç ayda yapılmalıdır, İlk üç ayda yapılan smearin düşük yapıcı etkisi bulunmamakta ve bebeğe zarar vermemektedir.

RAHİM KANSERİ TARAMASI

Rahim kanseri ülkemizde ve gelişmiş ülkelerde en sık saptanan kadın kanserlerindendir. Rahim kanserleri rahimin iç tabakasından kaynaklanır. Kadınlarda genellikle menopoz sonrası dönemde görülebileceği gibi 40 yaşın altında da görülebilmektedir.

Rahim kanserinin nedenleri çeşitlidir. İlerlemiş yaş, obezite, hormonal nedenler, ırsi nedenler risk yaratan durumlardır. Genellikle menopoz sonrası vajinal kanama bulgusu verdiği için erken aşamada saptanır. Menopoz öncesi dönemde ise adet düzeninde bozukluğu olup, ailesel öyküsü olanlar , kısırlık öyküsü olanlar, obez ve polikistik over hastalığı gibi risk faktörü bulunan kadınlarda görülebilir.

Rahim kanserini taramada etkinliği gösterilmiş bir yöntem günümüzde bulunmamaktadır.

Tanısı rahim iç tabakasından parça alınması ile konulur. Tedavinin temelini cerrahi tedavi oluşturmaktadır.

MEME KANSERİ TARAMASI

Kadınlarda meme kanseri taraması , 40 yaşında başlanmalı ve en az 2 yılda bir tekrarlanmalıdır. 40 yaş öncesi kendi kendine meme muayenesi konusunda toplum bilinçlendirilmeli ve teşvik edilmelidir. Meme muayenesinin tarama sıklığı tüm dünyada tartışmalı bir konu olsa da her birey kendi risk faktörleri ile değerlendirilip tarama sıklığı ve görüntüleme yöntemine buna göre karar verilmelidir.

Kendi kendine muayene

Kadınların her ay düzenli olarak yapmasını önerdiğimiz ve kendi meme dokusunu tanıyarak olabilecek bir değişimin ilk kendisi tarafından farkedilmesini istediğimiz muayene şeklidir. Meme kanseri farkındalığının sağlanması için en önemli ilk adımdır. Yapılan çalışmalar göstermiştir ki kadınların her ay düzenli olarak yaptığı kendi kendine meme muayenesi ile bulunan kitlelerin yaklaşık % 50 sinin boyutu 2 cm altındadır.Meme kanserinde erken tanı için çok önemli bir adımdır.

20 yaşını geçen her kadının adetinin bittiği tarihten sonra ilk 10 gün içerisinde kendisini muayene etmesi önerilmektedir. Adet görmeyen kadınların da ayın belirli bir günü kendilerini muayene etmeleri önerilmektedir

Mamografi memenin 2 tabaka arasında sıkıştırılarak röntgen filminin çekilmesidir. Günümüzde en önemli meme kanseri teşhis yöntemidir. Erken teşhis amacı ile belirli bir yaştan sonra düzenli olarak çekilmesi önerilmektedir.

Günümüzde artık sadece digital cihazlar ile mamografi çekilmesi öneriliyor. Foton sayma tekniği ile çalışan dijital mamografi sistemi sayesinde bilinen klasik dijital mamografi cihazlarında görüntü elde edilebilmesi için kullanılan ara süreç ve teknikler ortadan kaldırılmaktadır. Bu nedenle iyi bir görüntünün elde edilmesi için gereken ışın dozu azalmakta, yarıya düşmektedir.

Genç hastalarda ve meme dokusunun yoğun olduğu durumlarda mamografiye ek olarak meme ultrasonu çekilir. Meme ultrasonu, gönderilen ses dalgalarının yansıması ile elde edilen görüntü yöntemidir. Özellikle genç kadınlarda en sık kullanılan görüntüleme yöntemidir.

Hangi yaşta olursanız olun aşağıdaki belirtiler olursa en kısa zamanda bir jinekolog veya genel cerrahi uzmanına başvurmanız önerilir.

Memede Ele Gelen Kitle

Koltuk Altında Ele Gelen Bir Kitle

Memenin Şeklinde Değişiklik

Meme Başlarının Pozisyonlarında Değişiklik

Memede Veya Meme Başında İçeri Doğru Çekinti Olması

Meme Başında Akıntı

Meme Derisinde Kalınlaşma, Şişme, Renk Değişikliği

Meme Başında Kalınlaşma, Kızarıklık Veya Yara Olması